Sermayesiz devlet destekli işler

"Sermayesiz devlet destekli iş" ifadesi internette çok dolaşır ama olduğu gibi doğru değildir. Devlet destekleri sermaye ihtiyacını ortadan kaldırmaz, ihtiyacın büyüklüğünü düşürür ve riski paylaşır. Gerçek soru şudur: hangi program hangi maliyeti karşılıyor ve geriye ne kalıyor.

Bu sayfa o soruyu programa göre cevaplar. Tutar ve oran yazmıyoruz, çünkü bunlar çağrı dönemlerine göre değişir ve eskiyen bir rakam yanlış karar aldırır. Güncel tutarlar için çağrı metnine ya da bize bakın.

Önce şu üç kuralı bilin

Destekler çoğunlukla harcama sonrası ödenir. Faturayı siz kesersiniz, ödemeyi siz yaparsınız, sonra belgeleri sunup desteği alırsınız. Arada geçen süre aylarla ölçülür.

Eş finansman neredeyse her yerde vardır. Program maliyetin tamamını değil bir bölümünü karşılar. Kalan kısım sizin ya da bankanın parasıdır.

Uygun maliyet listesi dardır. Arsa alımı, mevcut borcun kapatılması, ikinci el ekipman ve işletme giderlerinin çoğu kapsam dışıdır. Yatırımı yapmadan önce listeyi okumak gerekir.

Sermaye ihtiyacını düşüren yollar

Çoğu iş kurma planında bunların ikisi ya da üçü birlikte kullanılır. Örneğin girişimci desteğiyle makine alınır, kalan tutar kefalet destekli bir krediyle kapatılır, istihdam tarafında prim teşvikinden yararlanılır.

Hangi kurum neye bakar

KOSGEB

KOBİ ölçeğindeki işletmelere ve yeni girişimcilere yönelik programlar yürütür. Girişimcilik tarafında eğitim, kuruluş sonrası kuruluş giderleri, makine ve teçhizat başlıkları öne çıkar. İşletme geliştirme tarafında ise belgelendirme, tanıtım, fuar ve test gibi kalemler bulunur. Programlar dönemsel çağrılarla açılır.

İŞKUR

Girişimcilik eğitimi ve istihdam tarafındaki teşvikler burada. Yeni işe alımlarda sigorta primi ve vergi tarafında sağlanan avantajlar, personel maliyetini ilk yıllarda belirgin şekilde düşürür.

Tarım ve kırsal kalkınma

Tarımsal üretim, hayvancılık, su ürünleri ve kırsal alanda kurulacak işletmeler için ayrı hibe programları vardır. Kırsal kalkınma destekleri belirli illerde ve belirli üretim konularında açılır, çağrı takvimi bellidir.

Kalkınma ajansları

Her bölgenin kendi ajansı, bölgesel öncelikleri doğrultusunda mali destek programları açar. Başvuru dönemleri sınırlıdır ve bölgeden bölgeye değişir. Küçük ölçekli projeler için en erişilebilir kapılardan biridir.

Ticaret Bakanlığı

İhracata yönelen işletmeler için pazara giriş, fuar, tanıtım ve e-ihracat başlıklarında destekler bulunur. Bu desteklerin başvuruları Destek Yönetim Sistemi üzerinden yapılır.

Bankalar ve kefalet kuruluşları

Kamu bankalarının esnaf ve girişimci kredileri ile kefalet kuruluşlarının teminat desteği, hibeyle birlikte kullanıldığında nakit akışındaki boşluğu kapatır. Bunlar hibe değildir, geri ödenir.

Sermayesi sınırlı bir girişim için gerçekçi sıra

1. İşi netleştirin. Ne satacaksınız, kime, hangi fiyata. Destek programları fikri değil, planı değerlendirir.
2. Uygunluk taraması yapın. Ölçek, faaliyet kodu, il ve sektör şartlarına göre hangi programlara girebildiğinizi çıkarın.
3. Nakit planını kurun. Hangi ay ne kadar para lazım, destek ne zaman gelir. Bu tabloyu kurmadan yatırıma başlamayın.
4. Uygun maliyetleri ayırın. Hangi harcama destekli, hangisi değil. Destek dışı kalan kalemler için kaynak belirleyin.
5. Belgeleri hazırlayın. Oda kaydı, imza sirküleri, vergi ve prim borcu yazıları, yer belgesi, teklifler.
6. Çağrı takvimini takip edin. Programların çoğu yıl boyunca açık değildir. Hazır dosyayla beklemek, açılınca hazırlamaktan iyidir.

Gerçekçi beklenti

Destekli bir iş kurma süreci genellikle altı ay ile bir yıl arasında sürer. Bu sürenin büyük kısmı belge toplama ve değerlendirme bekleme ile geçer. Destek tutarı ilk yatırımın tamamını karşılamaz; karşıladığı kısım da çoğunlukla harcamadan sonra gelir.

Buna rağmen destekli kurulan bir işletme, aynı işletmenin desteksiz hâline göre daha düşük borçla ve daha iyi ekipmanla başlar. Fark burada ortaya çıkar.

İnternette dolaşan yanlışlar

"Devlet bayilik veriyor." Böyle bir program yoktur. Bayilik özel şirketlerle yapılan ticari bir sözleşmedir ve bedeli çoğu destek programında uygun maliyet sayılmaz.

"Başvuran herkes alıyor." Programların çoğu puanlamayla çalışır ve bütçesi sınırlıdır. Eşiği geçmeyen dosya desteklenmez.

"Hibe parası hesabınıza yatar." Ödeme genellikle harcama belgelerine karşılık yapılır. Önce harcama, sonra ödeme.

"Danışman garanti verir." Kimse veremez. Kararı kurum verir.

Nereden başlayalım

Aklınızda bir iş fikri varsa ilk adım uygunluk taramasıdır. Faaliyet konunuz, ölçeğiniz ve kurulacağınız il üzerinden hangi programlara girebildiğinizi çıkarıyoruz. Bu değerlendirme ücretsizdir ve size hangi kapının açık olduğunu tek sayfada gösterir.