İçeriğe geç
Devana

OSB Teşvikleri

OSB içinde yatırım yapmak, bölge dışına göre farklı bir destek tablosu doğurur. Arsa tahsisinden enerji ve emlak avantajlarına kadar hangi hakkın size uygulandığını çıkarırız.

Kimler için

OSB içinde tesis kuran ya da bölgeye taşınmayı değerlendiren firmalar.

Havadan görünen sanayi bölgesi: tesisler, silolar ve depo çatıları

Elde edecekleriniz

  • Arsa tahsis başvurusu ve tahsis şartlarının değerlendirilmesi
  • OSB yatırımlarına tanınan ilave destek unsurlarının hesaplanması
  • Bölge yönetimi ve altyapı yazışmalarının yürütülmesi
  • Yapı ruhsatı ve üretime geçiş sürecinin takibi

Bir yatırımın alacağı destek, yalnızca ne ürettiğinize değil nerede ürettiğinize de bağlıdır. Organize sanayi bölgesinde yapılan bir yatırım, sigorta primi işveren hissesi desteğinde bir alt bölgenin şart ve süresinden yararlanır. Buna vergi ve harç muafiyetleri ile hazır altyapının getirdiği maliyet farkı eklenir.

Bu sayfa, OSB'de yatırım kararının hangi başlıklarda karşılık bulduğunu ve süreci nasıl yürüttüğümüzü anlatır.

OSB'nin üç ayrı faydası

1. Teşvik tarafı

9903 sayılı Karar, organize sanayi bölgesinde ya da endüstri bölgesinde gerçekleştirilen yatırımlar için sigorta primi işveren hissesi desteğinde bir alt bölge uygulaması getirir. Kararda sayılan ilçelerde yatırım yapılırsa iki alt bölge uygulanır. Altıncı bölgede yapılacak yatırımlarda ise geçerli süreye iki yıl eklenir.

Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta var. Eski sistemde OSB kaynaklı alt bölge avantajı vergi indirimini de kapsıyordu. Yürürlükteki Kararda bu geçiş yalnızca sigorta primi işveren hissesi desteği için tanımlanmıştır. İnternette hâlâ eski kuralı anlatan çok sayıda içerik bulunuyor.

Buna karşılık bazı sektörlerde OSB zaten zorunludur. Örneğin derinin tabaklanmasına yönelik yatırımlar sadece organize sanayi bölgelerinde teşvik edilir.

2. Vergi ve harç tarafı

OSB mevzuatı bölge içindeki taşınmazlar ve işlemler için bir dizi muafiyet öngörür:

  • Emlak vergisi: OSB'deki binalar daimi muaftır. 2017'den önce geçerli olan beş yıllık geçici muafiyet rejimi kaldırıldı; internette hâlâ "5 yıl" yazan içerikler eski.
  • Harçlar: İfraz, tevhit, taksim, devir ve cins değişikliği işlemleri harçtan istisnadır.
  • Bina inşaat ve yapı kullanma izni harcı: OSB'de yapılan yapı ve tesisler müstesnadır.
  • Damga vergisi: Arsa tahsisine ilişkin sözleşme ve taahhütnameler istisnadır.
  • Yapı denetim bedeli: OSB sınırları içindeki yapılarda indirimli uygulanır.
  • Atık su bedeli: Arıtma tesisi işleten bölgelerden belediyece atık su bedeli alınmaz.

Enerji tarafında OSB'ye özgü sabit bir kanuni indirim yoktur; katılımcıların enerji giderlerine ilişkin düzenleme ayrıca yapılır.

3. Altyapı ve işletme tarafı

Yol, elektrik, doğalgaz, su ve atık su altyapısı hazır gelir. Arıtma tesisi ortaktır. İmar ve ruhsat süreçleri bölge yönetimi üzerinden yürüdüğü için belediye ile ayrı ayrı uğraşmazsınız. Aynı sektörden firmaların bir arada olması tedarik ve servis tarafında da fark yaratır.

Karşılaştırma

BaşlıkOSB içiOSB dışı
Sigorta primi işveren hissesi desteğiBir alt bölgenin şart ve süresiİlin kendi bölgesi
AltyapıHazır, ortak bedelYatırımcıya ait
İmar ve ruhsatBölge yönetimi üzerindenBelediye ve ilgili idareler
Atık su arıtmaOrtak tesisKendi tesisiniz
Arsa maliyetiTahsis usulü, bölgeye göre değişirSerbest piyasa
Sektör kısıtıBölgenin planına bağlıYok
GenişlemeKomşu parsel tahsisine bağlıArsa bulabilirseniz serbest

Bu tablo genel bir çerçevedir. Bir yatırımın gerçek karşılaştırması il, sektör, enerji ihtiyacı ve lojistik yapısı hesaba katılarak yapılır.

Ne yapıyoruz

Yer analizi. Yatırım konunuza uygun bölgeleri çıkarırız. Bölgenin sektör kısıtı, boş parsel durumu, enerji kapasitesi ve altyapı bedelleri karşılaştırılır.

Teşvik hesabı. Seçilen bölgede ve alternatif konumlarda yatırımın hangi destek unsurlarından yararlanacağını hesaplarız. Karar bu tablo üzerinden verilir.

Tahsis başvurusu. Bölge yönetiminin istediği bilgi ve belgelerle başvuru dosyasını hazırlarız. Yatırım konusu, istihdam ve üretim planı burada değerlendirilir. Bedelsiz tahsis söz konusuysa parsel büyüklüğüne bağlı asgari istihdam taahhüdünü de birlikte hesaplarız.

Ruhsat ve izin takibi. İmar durumu, yapı ruhsatı, çevre izinleri ve yapı kullanma izni süreçlerini takip ederiz.

Teşvik belgesi. Yatırım teşvik belgesi başvurusu ve sonrasındaki süreç aynı ekip tarafından yürütülür.

Yer seçiminde karar verirken

OSB her yatırım için doğru cevap değildir. Şu durumlarda OSB dışı bir yer daha mantıklı olabilir:

  • Hammadde kaynağına yakınlık zorunluysa (maden, tarımsal ürün, su)
  • Bölgenin sektör planı sizin faaliyetinizi kapsamıyorsa
  • İhtiyacınız olan parsel büyüklüğü bölgede yoksa
  • Liman ya da sınır kapısına yakınlık belirleyiciyse

Buna karşılık altyapı maliyeti yüksek, enerji tüketimi fazla ve atık su üreten yatırımlarda OSB'nin sağladığı fark genellikle belirleyici olur.

Kararı sezgiyle değil hesapla vermek gerekir. Fizibilite çalışmasında iki senaryoyu yan yana koyuyoruz: yatırımın toplam maliyeti, alınacak destek ve on yıllık işletme gideri farkı.

Kaynak ve güncellik

Bu sayfa 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu ve 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar esas alınarak hazırlandı. Son gözden geçirme: 23 Eylül 2026.

Nasıl başlıyoruz

İlk görüşmede yatırım konusunu, planlanan kapasiteyi, enerji ve su ihtiyacını ve düşündüğünüz illeri konuşuyoruz. Bunun üzerine uygun bölgeleri ve her birinin teşvik tarafındaki karşılığını çıkarıyoruz. Bu ilk değerlendirme ücretsizdir.

Bu konuda sık sorulanlar

OSB'de yatırım yapmanın teşvik tarafındaki avantajı nedir?

9903 sayılı Karar uyarınca organize sanayi bölgesinde ya da endüstri bölgesinde gerçekleştirilen yatırımlar, sigorta primi işveren hissesi desteği bakımından bulundukları bölgenin bir alt bölgesindeki şart ve sürede yararlanır. Kararda belirtilen ilçelerde yatırım yapılması hâlinde iki alt bölge uygulanır. Bu avantaj yalnız sigorta primi işveren hissesi desteği içindir; vergi indirimi için alt bölge geçişi yoktur.

OSB'de hangi vergi ve harç muafiyetleri var?

OSB'deki binalar emlak vergisinden daimi muaftır. Bina inşaat harcı ve yapı kullanma izni harcı istisnası, ifraz, tevhit ve tescil işlemlerinde harç istisnası, arsa tahsis sözleşmelerinde damga vergisi istisnası ve yapı denetim bedelinde indirim uygulanır. Arıtma tesisi işleten bölgelerde belediyece atık su bedeli alınmaz. İnternette yaygın olan "emlak vergisi 5 yıl muaf" bilgisi güncel değildir.

Arsa tahsisi nasıl yapılıyor?

Bedelli tahsis, ilgili OSB yönetiminin usulüne göre yapılır. Bedelsiz tahsiste ise 2024'te değişiklik oldu: OSB yönetimlerinin kendi kararıyla bedelsiz tahsis yetkisi kaldırıldı, bedelsiz tahsis Bakanlıkça belirlenen ilçe listesi üzerinden ve parsel büyüklüğüne göre kademeli asgari istihdam şartıyla yürüyor. Yatırımın imalat sanayii kapsamında olması gerekiyor.

Yatırımı OSB dışında yapmak her zaman dezavantaj mı?

Hayır. Hammadde, lojistik ya da işgücü gerekçesiyle OSB dışı bir yer daha doğru olabilir. Karar, teşvik farkı ile işletme maliyeti farkının birlikte hesaplanmasıyla verilir. Fizibilite çalışmasında bu iki senaryoyu yan yana koyuyoruz.

İhtisas OSB nedir?

Belirli bir sektöre ayrılmış organize sanayi bölgesidir. Aynı sektörün tedarikçileri bir arada olduğu için lojistik ve altyapı avantajı sağlar. Bazı ihtisas bölgelerinde sektöre özgü ortak tesisler bulunur.

OSB'de kiralama ile yatırım yapılabilir mi?

Bazı bölgelerde mevcut tesislerin kiralanması mümkündür. Ancak teşvik başvurularında yer belgesi olarak kira sözleşmesinin kabul edilme şartları programdan programa değişir; bunu başvuru öncesinde doğrulamak gerekir.

Süreç ne kadar sürer?

Arsa tahsis başvurusundan üretime kadar geçen süre bölgeye, imar durumuna ve inşaat takvimine göre değişir. Tahsis kararı genellikle aylarla, inşaat ve devreye alma ise yıllarla ölçülür.

Bu başlıkta dosyanız var mı?

Ön değerlendirme için yatırım planınızı ve şirketinizin mevcut durumunu bizimle paylaşın. Size uygun destek programlarını belirleyelim.